Düşük ücretler çiftçinin artan maliyetlerini karşılamazken üreticinin malı elinde kaldı. Tarlada başlayan yangın pazara da sıçradı. Alım gücü düşen yurttaş pazara çıkamazken esnaf tezgah kapatmaya başladı.
Ekonomimde yer alan habere göre, çiftçinin yüksek üretim maliyeti ve ucuz fiyat makası nedeniyle ürünü tarlasında kalırken, pazarda da esnaf yurttaşların alım gücündeki azalmanın etkisiyle tezgah açamıyor. Son dönemde pazarlarda yaşanan esnaf azlığını vatandaşın alım gücünün düşmesine bağlayan İstanbul Pazarcılar Odası Başkanı Mesut Şengün, vatandaşların kıyafetinden, giyiminden kıstığı kadar gıdasından da kısmaya başladığını ifade etti.
Fiyatların ucuz olduğunu söyleyen AKP’li kadını pazarcı yalanladı
Meyve-sebzenin biraz daha az alındığını aktaran Şengün şunları söyledi:
“Eskiden komşuluk ve akrabalık ilişkileri daha fazlaydı. Birbirlerine gidip gelmeler daha fazla oluyordu. O nedenle meyvesini ve sebzesini daha çok alıyordu. Şimdi ilişkiler artık yoğun iş tempolarından İstanbul’da yaşam şartlarından dolayı azaldı. Şu an tüketiciler daha çok tüketebildiği kadar gıdasını veya kıyafetini alıyor. Pazar yerlerinde de diğer sektörlerde olduğu gibi bir müşteri azalması yaşıyor. Esnaf azalması memlekete gidenlerden dolayı her yaz oluyordu, ancak bu yıl gerek müşterilerin ve ekonominin etkisinin üst üste gelmesi nedeniyle diğer yıllara oranla biraz daha farklı bir azalma var. Önceki yıl oranla esnaf sayısında yüzde 20 oranında azalma var. Pazarcılarla yaptığımız görüşmelerde onlar da ‘yazlıkçı ve memlekete gidenlerden dolayı hem tezgahlar açılmıyor hem de müşteri yok’ diyorlar”
E-TİCARET ETKİSİ
E-ticarete’de vurgu yapan Şengün, bu konuda perakende yasasının çıkması gerektiğini ama bir türlü çıkmadığını söyledi. 400 metrekare üzerinde olan marketlerin şehir dışına taşınması gerektiğini hatırlatan Şengün, “Bütün Avrupa’da ve dünyada böyleyken, maalesef ülkemizde perakende yasası bir türlü çıkmıyor. Burada güçlü bir lobi var gibi duruyor. Hal yasası ve perakende yasası daha çıkmadı. Bundan dolayı bizim müşteri kaybımız oluyor ve küçük esnaf gittikçe azalıyor. Bizler günlük geçimiyle çok az sermayesi ve emek gücüyle çalışan insanlarız. Bu nedenle büyük marketlerle rekabet etmemiz son derece zor. Onlar gidip tarladan daha ürün ekilirken köylüye parasını verip borçlandırıp alabiliyor veya kendileri büyük tarlalarda ekim yapıyor. Biz ise halden almak zorundayız. O nedenle rekabet etme şansımız zor. Anayasamızın maddesinde 173. maddesi devlet küçük esnafı korur ve kollar diyor. Devletin bizi koruyup kollamasına inanmak istiyoruz. O nedenle bu perakende yasasının bir an önce çıkmasını talep ediyoruz” diye konuştu.
KART KULLANIMI PAZARLARDA YÜZDE 50
Tekstil ürünlerinin pazar satışında azalma yaşandığın belirten Şengün, “Tüketiciler evde dört kişi ise dört tane şeftali alıyor. Meyveyi bile sınırlı alıyor. Vatandaş kıyafet alımını erteliyor ve zaten kredi kartları dolu oluyor. Kredi kartı kullanımı artınca biz de mecburen kredi kartı kullanmak zorunda kaldık. Artık pazarda da satışların yarısı karttan yapılıyor. Özellikle kıyafette kredi kartı kullanmayan tezgah sayısı çok az. Gıdada ise yüzde 10’a yaklaştı. Şu anda Bakırköy ve Yeşilköy gibi merkez pazarlarında bütün sebze ve meyve tezgahlarında kredi kartı kullanılmaya başlandı. Vatandaş artık ekmeği bile kredi kartıyla alıyor” ifadelerini kullandı.
“ÜNİVERSİTE MEZUNLARI PAZARCILIK YAPIYOR”
Pazarcılık esnafın mesleği çoğunlukla babadan oğula geçtiğini belirten Mesut Şengün, esnafın çocuklarını beyaz yakalı olsun diye üniversite okuttuğunu, üniversite mezunu olmayan kalmadığını belirterek, “Çok zor şartlarda hepimiz çocuklarımızı okuttuk ama çocuklarımız iş bulamayınca baba mesleği pazarcılığa döndüler. Uluslararası ilişkilerden halkla ilişkilere kadar mezunumuz var. Bu nedenle artık mesleğimizde üniversite mezunu pazarcılar çoğunlukta” dedi.
PLANLI ÜRETİM VURGUSU
Bu yıl özellikle sebze ve meyvenin kalmasının sebebini ‘plansız’ üretime bağlayan Mesut Şengün, “Artık planlı üretime geçmemiz lazım. Hal sistemimiz var. Bu hal kayıt sistemine kimlerin ne üreteceğini de eklesek, bölgeleri ayırırsak ve tarladan tüketiciye kadar hangi ellerden geçtiğini düzenlersek mükemmel bir iş yapmış oluruz. Böylece hiçbir ürün de zayi olmaz. Diğer yandan, iklim de değişiyor. İklimdeki değişim de artık Türkiye’deki ürünlerin rekoltesini olumsuz etkiliyor. Bu nedenle planlı bir üretimi ekonomisi uygulamamız lazım. Bu konuda çalışmaları var ve eylül itibariyle planlı üretime geçiyoruz. Sistemli bir üretime geçildiği takdirde gerçekten hem zayiat önlenecek hem de vatandaş daha kaliteli bir ucuz ulaşabilecek” dedi.