Aydın Sezer: Putin Kiev’i almak isteseydi girerdi ama barışa şans verdi

14 Mart 2022 Pazartesi

Aydın Sezer: Putin Kiev’i almak isteseydi girerdi ama barışa şans verdi

TELE1 ÖZEL/ AZİZ TURGUT ALTUN

Dış Politika Analisti ve Medya Günlüğü yazarı Aydın Sezer, Rusya’nın  Ukrayna’nın Başkenti Kiev’e düzenleyebileceği operasyonun bir baskı unsuru olduğunu belirterek, “Gelişmelere göre Rusya girebilir. Sanırım barışa şans veriyorlar. Putin, Kiev’i almak isteseydi çok net girerdi. Oradaki direnişle veya herhangi bir nedenle alakası yok” dedi.

Rusya‘nın Ukrayna’nın Başkenti Kiev’e dönük bir operasyon başlatacağı beklentisi ile kentte yoğun bir hazırlıklar yapıldı. Tüm dünyanın gözü Kiev’e bir operasyon beklerken savaş Ukrayna’nın farklı noktalarına sıçradı. Bir yandan Kiev’de kurulan barikatlar diğer taraftan  müzakere masaları…

Dış Politika Analisti ve Medya Günlüğü yazarı Aydın Sezer, Rusya-Ukrayna savaşında merak edilen soruların cevapları için TELE1’e konuştu.

Rusya’nın olası Kiev operasyonu, Batı’nın Rusya’ya uyguladığı ekonomik yaptırımların Putin ve Rus halkına etkisi, Avrupa Birliği’nin Rus enerji bağımlılığı, Batı’nın Rus sanatçılara ‘tutumu’ ve Türkiye’nin bu süreçteki konumunu Aydın Sezer ile konuştuk.

BATI’NIN RUSYA’YA UYGULADIĞI EKONOMİK YAPTIRIMLAR SAVAŞI DURDURABİLİR Mİ?

İlk olarak Rusya’dan savaşla ilgili pozisyonu yaptırımlara rağmen sertleşti. İkincisi Batı’dan yaptırımları Ukrayna’daki savaşı durdurulmasını ya da Rusya’nın Ukrayna’dan geri çekilmesine yönelik gündeme getirdiğini düşünmüyorum. Yaptırımlar Rus ekonomisi uzun vadede etki edebilecek bir boyutta. Fiilen bir savaş var yaptırımların kısa sürede savaşla ilgili bir sonuç almasını Batı’dan beklemiyor böyle bir beklenti yok kimsede. Yaptırımlar farklı bir amaca hizmet için dizayn edildiğini düşünüyorum. Kısa vadede savaşla ilgili bir sonuç alınması söz konusu olamaz.

RUSYA’YA UYGULANAN YAPTIRIMLAR ÜLKEDEKİ YERLİ VE YABANCI İŞ DÜNYASINI NASIL ETKİLEDİ?

Öncelikle yaptırımlar Rusya’daki yabancı şirketlerin tümünü etkilendi. Rusya’daki faaliyetlerini askıya alıyorlar. Batı şirketlerin çekilmesini Rusya’nın işgaline bir tepki olarak satıyor ama aslında fiilen ambargo altında çalışamayacakları bir sonuçla ilgili. Dolayısıyla yabancı iş aleminin ambargolardan etkilendiğini ve Rusya’yı terk etmekte olduğunu söyleyebiliriz. Ruslarla ilgili durum ise elbette Rus iş insanları da Rus halkı da ambargolardan etkilendiklerinin farkında. Uçuş yasağı var en basitinden Avrupa’ya. Çeşitli fast food markalarının çekilmesi sosyal hayatı etkileyecek. Sivil halkın yaşam tarzı ile ilgili kısıtlaması Batı’ ya ne getireceğini ne götüreceğini tartışmak ayrı ama elbette Rusya etkileniyor.

EKONOMİK YAPTIRIMLAR RUSYA’DA HÜKÜMET DEĞİŞİKLİĞİNE NEDEN OLUR MU?

Ambargo kararlarına yönelik bir tepkinin kısa sürede Putin’e yönelmesi zaten beklenen bir şey değildi dolayısıyla yaptırımlar kuşkusuz genel anlamda ambargo Rusya’daki ekonomik hayatı etkileyecek hatta felç edeceğini söyleyebiliriz ama Rusya’nın siyasi ya da askeri pozisyonu ile ilgili geri bir adım attırıp attırmayacağı ayrı bir konu. 3-5 yıllık bir süreçte böyle bir sonuç doğuracağını ihtimal vermiyorum. Rus halkı son tahlilde dışarıdan gelen tepkiye çok sık konsolide olan bir halktır her şeye rağmen. Rus halkının nüfusunun yarıdan fazlası rafların boş olmasına zaten alışık. Ambargoların Rusya’nın politikalarını değiştirmesini beklemek kısa veya orta dönemde gerçekçi değil. Zaten Batı 40 yıldan beri İran’a da ambargo uyguluyor. Sonuçta İran halkı da bu şekilde yaşamaya devam ediyor.Yaptırımlar Putin’e kısa veya orta vadede kesinlikle sonuç vermeyecek. Ekonomik yaptırımların zirve yapması zaten 1-2 yılı bulur tam anlamıyla etki yapmaz. Ondan sonraki süreçte yaşanan olumsuzluklar Putin’i iktidardan devirmeye yetmeyeceğini düşünüyorum.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI NE KADAR SÜRECEK?

Savaşın uzun sürmeyeceğini düşünüyorum. Her an bir barış gelebilir. Zelenski gittikçe kendisini kontrol eden Azov/Neo Nazilerin ve içerdeki İngiltere’den hızla kurtulmaya çalışma moduna girdi. Daha çok İsrail’e hatta bazen Türkiye ve Aliyev’e çağrı yapmasının sebebi bu.
Zelenski kendi özgür iradesi ile barış müzakeresi yürütmüyor. İsrail ile görüşmek istiyor. Zelenski, Putin ile Donbas ve Kırım konusundaki pozisyonu netleştirdiğini takdirde diğer konular olan NATO ve Batı ilişkileri konuşularak halledilme boyutunda. Putin, Zelenski ile görüşmeyeceğini açıklamıyor Donbas’ı konuşmayacağını belirtiyor sadece. Onun ötesinde her an her şey olabilir. Heyetler arasındaki müzakereler online devam ediyor. İki taraftan da olumlu mesajlar geliyor. Artı Rusya’nın baskı politikası Zelenski’yi yıldırmaya başladı. Mesele Kiev alınması girilmesi ya da topyekûn savaşın sonucu olarak değerlendirilmemeli bence. Rusya 17.  ve 18. Günde sivil kayıpları da mümkün olduğunu kadar  önlemeye ve engellemeye yönelik Putin’in deyimi ile bir operasyon sürdürüyor. Savaş mı evet Donbas’ta savaş var çok net bir işgal var.İşgal edilen bölgenin cumhuriyetlere verilmesiyle ilgili bir süreç olacak diye düşünüyorum

RUSYA, BEKLENEN KİEV OPERASYONUNU NEDEN GERÇEKLEŞTİRMİYOR?

Kiev’in alınması baskıyla alakalı gelişmelere göre Rusya girebilir de. Rusya’nın girme niyeti olsaydı bugüne kadar girebilirdi. Sanırım barışa şans veriyorlar. Rusya ya da Putin Kiev’i almak isteseydi çok net girerdi. Oradaki direniş veya herhangi bir neden ya da engel yok. En başta da operasyonun Donbas’taki bölgelerin işgal edilmesiyle ilgili perspektif olduğunu açıkça belirtmişlerdi. Bu kadar fazla uzun sürmesin başka bölgelerde de operasyon yürütmesi. Savaşın sürmesi Rusya’nın direnç ile karşılaştığını için değil Rusya’nın izlediği süreçle alakalı. Putin Ukrayna ordusuna Zelenski’yi devirme çağrısında bulundu. Rusya’nın perspektifinde olmadığı bir konuydu. Zelenski ya da meşru bir hükümet ilgili boyutu. Batı’dan gelen baskı, yaptırımlar veya silah yardımına göre Rusya’da Putin’de güncellemelerde bulunuyor plana.Her zaman da hesaplandığı gibi gittiğini de belirtiyor. Son Antalya toplantısında görüldüğü gibi Rusya’da hiçbir esneme söz konusu değil. Rusya’nın plana uygun gittiğini düşünüyorum.

AVRUPA BİRLİĞİ (AB), ENERJİ BAĞIMLIĞINDAN KURTULMAK İÇİN PLAN HAZIRLADI. AB, RUS ENERJİ BAĞIMLIĞINDAN SIYRILABİLİR Mİ?

Gaz ya da enerji konu önceden planlanan ve ön görülebilir bir konu değil. Bu sene Avrupa’da doğal gaz fiyatının 1000 dolar üzerinde seyredeceğini hiç kimse ön görmüyordu. Avrupa bu sene doğanın yeşili ile doların yeşili arasındaki realiteyi gördü. Dolayısıyla yıl sonuna 3 sene sonrasına takvim vermek Avrupa açısında çok kolay dönüşüm sağlanacak bir husus değil. Yazın ya da önümüzdeki kış nasıl bir talep ne düzeyde olur dünya ekonomisi nereye gider belli olmaz. Diğer enerji kaynaklarından gelen arzda bir kesinti olur mu o ayrı bir konu. Rus gazı Avrupa’ya gelen en uygun doğal gaz. Rus gazına yönelik talebin düşürülmesi Avrupa ekonomisi enflasyon olarak yansır. Avrupa’nın gerçekleştirmek istediği doğal gaz ve petrol arama çalışmalarının maliyetini Rus gazı ile aynı fiyatta. Yapılan açıklamaları savaş psikolojisi içerisinde değerlendirmek lazım.O kadar kolay olduğunu sanmıyorum bugün Ukrayna’dan Avrupa’ya Rus doğal gaz gidiyor. Savaş içerisinde önlenmesi düşünülmediğine göre açıkçası Avrupa’nın bu konuda net bir pozisyon belirlediği kanaatinde değilim. Bu Avrupa daha bir ay önce gidip Azerbaycan’dan ilave gaz alıp TANAP’tan taşımak isteyen Avrupa’daydı. Önümüz yaz iyi gidiyor doğal gaz talebi azken konuşmak kolay oluyor ama o iş hiç belli olmaz.

BATI’NIN RUS SANATÇILARA UYGULADIĞI YAPTIRIMLAR İLE NE HEDEFLİYOR?

Açıkça söylemek gerekirse ne hedeflediklerini hala saptayabilmiş değilim. Olay Putin ve yönetimin cezalandırılmasını ötesinde topyekûn Rus halkına yönelik bir savaşa çevirdiler. Başlarken Putin ile Batı savaşı diyorduk şimdi batı medeniyetinin Rus halkı ile savaşına döndü açık söylemek gerekirse. Putin’i ya da Rus devletini zayıflattığını düşünüyorlarsa yanılıyorlar. Tam tersine konsolide sağlıyor. Gerçekten anlam veremiyorum. Bir orkestra şefinin yasaklanması bir konserin yasaklanması son derece ilkel ve anlamsız bir takım şeyler. Avrupa halkları da eleştiriyor. Bu hareketler dünyanın diğer bölgelerinde Putin ya da Rusya’ya sempati oluşmasını sağlıyor. Dünya sadece Avrupa ve Amerika’dan ibaret değil sadece.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞINDA TÜRKİYE NASIL BİR POLİTİKA İZLEMEYE ÇALIŞIYOR?

Türkiye 24’ünden beri tarafsız olmaya çalışıyor. Türkiye son 1,5 yıldır Ukrayna ile taraf olan Ukrayna’ya askeri yardım yapan ve NATO üyeliğine hazırlamaya çalışan bir ülke. Biz bu savaşın tarafıydık. Arabuluculuk çalışmalarımız kabul görmedi. Ama 24’ü ile birlikte Türkiye tarafsızlık politikası uyguladı. Kamuoyu genellikle Rusya ve Ukrayna arasında bir tarafsızlık olarak görüyor o da doğru ama ondan daha büyüğü Batı ambargoları ile ilgili konularda tarafsız. Rusya’yı kınıyor ama hava sahasını kapatmadı. Dolayısıyla Türkiye 24’ünden beri her iki boyutta da tarafsızlığı sürdürme gayretinde ben bunu kişisel olarak doğru buluyorum. Ne kadar dik durabilir Batı ve Rusya ne kadar baskı yapar? Türkiye’nin işi zor ama başarı ile uyguladığı politikayı devam ettirirse Türkiye için en iyisi o olacaktır diye düşünüyorum.

RUSYA, YOĞUN TİCARİ İLİŞKİLERİ OLAN NATO ÜYESİ TÜRKİYE’Yİ NASIL KONUMLANDIRIYOR?

Rusya, Türkiye’yi herhangi bir pozisyona koymuyor. Türkiye kendisini Rusya karşısında çok enteresan pozisyonlarda konumlandırabiliyor. S-400’leri alıp ABD ve NATO’yu karşısına alıp ambargo yiyebiliyor. F-35’ten atılabiliyor ama aynı Türkiye birkaç sene sonra Ukrayna’ya İHA-SİHA satıp Donbas’taki savaşa müdahil oluyor. Rusya’nın Donbas’ta Ukrayna’yı destekleyenler listesinde sıraya 2. sıraya girmeyi başarıyor. Aynı Rusya, Türkiye’yi çok net bir şekilde eleştiriyor mayıs ayında. Sizin Ukrayna’yı desteklemeniz bizim toprak egemenliğimize aykırı daha da ileri gidiyor biz de sizin etnik problemleriniz ile ilgileneceğiz diyor. Rusya NATO üyesinin dokunulmazlığı vardır diye bir perspektif sergilemiyor. Rusya çok net ve realist bir politika izleyen bir ülke. Suriye’de başımız gelenler ortada. 23’üne kadar ilişkilerimiz gergindi. Putin hiç gelmiyor.Doğal gaza çok yüksek fiyat çektiler. Geçen yıl turizmi yasakladılar. Ama 24’ünden beri nefes borusu olduk. Putin ve Rusya için değerli ama Rusya’da ne kadar süreceğini bilmiyor. Putin ve Rusya’da Türkiye’yi ön göremiyor. Cumhurbaşkanımız bir gün NATO hafif kaldı diye eleştiriyor ertesi gün Rusya’ya karşı Avrupa Parlamentosu’nda çekimser oy kullanıyor. Bir gün Rusya ve Ukrayna’dan vazgeçmeyiz diyor. Türkiye’nin sorunu kendisi ile ilgili. Kendisini konumlandırmayla ilgili. Rusya’da sadece Türkiye’yi takip etmeye çalışıyor.ya karşı Avrupa Parlamentosu’nda çekimser oy kullanıyor. Bir gün Rusya ve Ukrayna’dan vazgeçmeyiz diyor. Türkiye’nin sorunu kendisi ile ilgili. Kendisini konumlandırmayla ilgili. Rusya’da sadece Türkiye’yi takip etmeye çalışıyor.ya karşı Avrupa Parlamentosu’nda çekimser oy kullanıyor. Bir gün Rusya ve Ukrayna’dan vazgeçmeyiz diyor. Türkiye’nin sorunu kendisi ile ilgili. Kendisini konumlandırmayla ilgili. Rusya’da sadece Türkiye’yi takip etmeye çalışıyor.

Rusya’da ünlü ressamın oğlu, kendini McDonald’s’a kelepçeledi

 

 

Benzer Haberler