Türkiye’de sahte haberler oranı tahminlerden daha yüksek
Yayın tarihi: 16 Kasım 2018 Cuma 8:43 am - Güncelleme: 16 Kasım 2018 Cuma 8:43 am![Türkiye’de sahte haberler oranı tahminlerden daha yüksek](https://tele1.com.tr/wp-content/uploads/2018/11/gazete.jpg)
Gezi eylemleri sırasında protestocuların tekmeli saldırısına bebeğiyle birlikte hedef olan, eylemcilerin üstüne idrarını yaptıkları türbanlı bir kadın.
Amerikalı sosyal bilimci, aktivist Noam Chomsky’nin bir gazeteye yazdığı makalede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı övmesi.
Myanmar’da nehirde yüzen Arakanlı Müslümanların şişmiş cansız bedenlerini gösteren fotoğraflar.
Türk savaş uçaklarının Suriye’deki Kürt grupları bombaladığı video görüntüleri.
Türkiye’de yaygın bir şekilde paylaşılan ve gündemde uzun süre yer alıp tartışılan bu haberlerin hepsinin ortak yanı, tamamının uydurma olmalarıydı.
HP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun düzenlediği Adalet Yürüyüşü’nü sahada izleyen Lowen hakkında yayınlanan bir haber.
Rapora göre, katılımcıların yarısına yakını (yüzde 49) anketin yapılmasından önceki bir hafta içinde “sahte haberlerle” karşılaştığını söylüyor. Almanya’da bu oran sadece yüzde 9.
Türkiye medyasında her gün yeni bir teyit edilmemiş ve tuhaf iddia ortaya atılıyor.
Bir dönem baş danışmanlarından birinin (Yiğit Bulut), Erdoğan’ın düşmanları tarafından telekineziyle öldürülmeye çalışıldığını iddia ettiği bir ülkede, komplo teorileri hızlı yayılıyor.
Muhalif medya kuruluşlarının “terör propagandası” yapmakla suçlanarak ya da finansal sıkıntılar nedeniyle kapanmaya devam ettiği Türkiye’de medya kuruluşlarının yüzde 90’ı hükümet yanlısı.
Kışkırtıcı söylemlerin istila ettiği kuruluşlar gazetecilik için bir model sergilemekten çok hükümetin avukatları gibi hizmet veriyor.
Son olarak Cemal Kaşıkçı cinayeti sırasında hükümetten bu kuruluşlara sık sık bilgi ve iddialar sızdırıldı. Bu da dünyanın, onların yayınladıkları ne varsa sorgulamadan yutmasıyla sonuçlandı.
Reuters’ın raporuna göre Türkiye’de medyadaki haberlere güvenenlerin oranı yüzde 38 ile sınırlı.
Ülkenin ilk bağımsız internet haber doğrulama sitesi Teyit.org burada devreye girdi. 2016’da genç gazeteci Mehmet Atakan Foça’nın kurduğu platform, internette yayılan fotoğraf, görüntü ve haberlerin doğruluğunu gazetecililik ve dijital teknoloji yöntemleriyle araştırıyor. Atakan Foça, şüpheli içeriklerle ilgili günde 30’dan fazla ihbar aldıklarını söylüyor.
BBC’nin Türkçe Servisi’nde de bir dönem staj yapan Foça, “Sahte haber konusunda insanları eğitmek ve onlarla doğrulama kapasitelerini geliştirecek araçları paylaşmak istiyoruz” diyor. Teyit.org son iki yılda çoğunluğu siyasi içerikli 527 sahte haber tespit etti. Bu haberlerden bazıları ciddi sonuçlara neden oldu. Teyit.org, 2017’nin ilk saatlerinde İstanbul-Ortaköy’deki gece kulübü Reina’ya düzenlenen ve 39 kişinin hayatını kaybettiği saldırı sonrası internette yayılan fotoğraflardaki üç “şüphelinin” aslında saldırıyla alakası olmadığını ortaya koydu.
Yanlışlıkla suçlanan kişilerden Metehan Alim’in altı medya kuruluşuna açtığı hakaret davası sonuçlanmış değil. Alim, “Türkiye’de zaten inandığımız şeyleri okumak istiyoruz. Bilimsel ya da doğru olana direnç gösteriyor, mitlere inanıyoruz” diye konuşuyor.
Teyit.org’un çürüttüğü uluslararası haberler de oldu.
2017’de Myanmar’da Arakanlı Müslümanlara yönelik şiddet tırmanırken dönemin başbakan yardımcısı Mehmet Şimşek, Twitter hesabından kurbanlara ait olduğu iddia edilen fotoğraflar paylaştı. Teyit.org bunların başka bir ülkede çekildiğini ortaya koydu.
Komplo teorileriyle nam salan eski Ankara Belediye Başkanı Melih Gökçek’in Artvin’in Hopa ilçesindeki sel sonrası Karadeniz Sahil Yolu’ndaki çökmeyi gösterdiğini iddia ederek tweetlediği fotoğraflar da yalanlandı. Gökçek, daha sonra Teyit.org’un hesabına atıfla paylaşımını düzeltti:
BBC Türkçe